Ülkeler döviz kurunu neye göre belirler ?

1.8.2016 11:55:47 BilgeDede
Ülkeler döviz kurunu neye göre belirler ?" title=  
Döviz, dar anlamda (çek, poliçe gibi) yabancı parayı temsil eden belgedir. Türkçede yabancı ülkelerin paralarına döviz denmektedir. Herhangi bir ülkenin parasının, başka bir ülkenin (veya ülkelerin) parasına dönüştürülmesiyle ilgili işlemlere de döviz işlemi veya kambiyo işlemi denir. Döviz kelimesi dilimize Fransızca’daki deviseden geçmiştir. Genel olarak döviz dendiğinde milletlerarası ödemelerde kullanılan ödeme araçlarının tamamı ifade edilir.

Ekonomik açıdan bakıldığında döviz, iktisadi anlamda bir mal niteliğindedir. Döviz borsaları bazı özel nitelikleri olan piyasalardır. Kısaca belirtmek gerekirse, New York, Londra, Tokyo, Frankfurt, Zürich ve Paris en büyük döviz borsaları arasında bulunmaktadır. Ancak, döviz piyasalarını belirli bir yer veya mekanla sınırlı piyasalar olarak düşünmek doğru değildir.

Döviz borsaları, muayyen coğrafi bölgelerde faaliyet gösterseler de, çeşitli elektronik haberleşme araçlarıyla birbirleriyle sürekli olarak ilişki içinde bulunurlar. Denilebilir ki, günün her saatinde dünyadaki döviz piyasalarından herhangi birisi açık bulunur. Mesela ABD’in batısında yer alan San Fransisco’da borsalar kapandığında Uzak Doğuda Tokyo, Hong Kong ve Singapur borsaları, ayrıca bu borsalardaki çok uluslu Amerikan ve Avrupa bankalarının şubeleri yeni açılmışlardır. Uzak Doğu borsaları kapandığında ise Orta Doğunun mali piyasaları ve merkezleri iki saatten beri çalışmakta olup Avrupa borsaları mesaiye yeni başlamaktadır. Avrupa ile ortak çalışma saatleri sırasında New York borsasında faaliyet hacmi yoğunlaşmaktadır. Londra bankaları coğrafi konumları dolayısıyla, günlük çalışma süresi içinde öteki Avrupa piyasaları ve Kuzey Amerika dahil olmak üzere, Uzak Doğu ve Orta Doğu piyasalarıyla işlem yapabilmektedirler.

 

Milletlerarası döviz borsaları 24 saat sürekli olarak çalıştıkları için döviz fiyatları (kurları) sürekli olarak değişirler. Döviz bir iktisadi mal gibi işleme tabi tutulduğundan, dövizin bir arz ve talebi ve dolayısıyla da bir fiyatı vardır. Döviz fiyatlarına döviz kuru (exchange rate) denmektedir.

Döviz kurları genellikle bir birim döviz başına (veya bununla değiştirilebilen) milli para miktarı olarak tanımlanır. Döviz kurları 1 birim milli paranın karşılığı olan döviz miktarı olarak da tanımlanabilir. Bu şekilde düşünüldüğünde kurlar 1 USD = 1,35 TL veya 1 TL = 0,74 USD olarak ifade edilebilir. Bu iki sistem birbirinin tersidir. Birincisinde dövizin, milli para cinsinden değeri ifade ediliyor; buna direkt-kotasyon sistemi deniyor. İkincisinde ise milli paranın dış değeri, yani döviz cinsinden fiyatı gösteriliyor; buna da indirekt kotasyon sistemi deniyor.

ÜLKELER DÖVİZ KURUNU NEYE GÖRE BELİRLER ?

Bir malın fiyatı, arz ve talebinin kesiştiği noktada belirlenir. Bu basit mantıkla hareketle piyasadaki döviz arzının ve döviz talebinin kesiştiği nokta da döviz kuru düzeyinin belirlenmesinde yardımcı olur.


 
Döviz talebi en genel ifadeyle, bir ülkenin dış dünya ile yapmış olduğu alışverişte ortaya çıkan açıktır. Yani aldığımız mallar, sattığımız mallardan fazla ise benim daha fazla mal ithal etmem için ne kadar daha dövize ihtiyacım olduğu benim döviz talebimi gösterir.

Döviz arzını ise ülkeye gelen sermaye hareketleri olarak anlatmamız mümkün. Örneğin, dış dünyadan bize açılan krediler, yatırım amaçlı ülkemize giren döviz yada ülkenin kasasında yani Merkez Bankası’nın elinde bulundurduğu döviz rezervi bize döviz arzını verir.

Bu talep ve arzlar ayrı ayrı toplanır. Dönem sonunda arz, talebi geçiyorsa döviz kuru aşağı yönlüdür. Tersi durumda ise döviz kuru yukarı yönlü hareket eder.

Yani kısacası cari hesap ile finansal hesap arasındaki dengesizlik kurları belirlemede en önemli ekonomik etkendir. Kurlar yalnızca ekonomik etkiler ile belirlenmez ülkede siyasi istikrarın olması da kurların hareketinde önemli etkiye sahiptir. Tüm bu yazdığımız ekonomik açıklamalar istikrarlı süren bir siyasi süreç altında geçerlidir.

 

Eğer bir ülkede siyasi ortam gergin ise borsa da buna bağlı olarak eksi değerde işlem görecektir. Borsanın olumsuz yönde ilerlemesi demek de döviz cinsi araçların (dolar, euro vs.) daha da pahalılaşması anlamına gelir. Fakat siyasi faktörler iç piyasadaki dönen dövizin miktarının etkisine göre daha hafif etkilerde bulunur. Yani dövizin kurunu belirleyen ana faktör siyaset değildir.

Ülkenin ekonomisi sağlam olduğu sürece, ülkeye gelen turist sayısı artar ve ülkede dolaşacak olan döviz miktarı da fazlalık gösterir. Bir ülke ne kadar istikrarlı ve refah içinde ise, o ülkedeki döviz kuru da aynı düzeyde uygun bir seyir gösterir.





SOSYAL MEDYA
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
Bilge Dede'de Yazar olabilirsiniz.

Yazar Girişi
Yazar Ol

Bilgi Paylaştıkça Çoğalır